بیماری ویروس ابولا،که قبلا به عنوان تب خونریزی دهنده ابولا شناخته می شد،یک بیماری ویروسی با درجۀکشندگی شدید در انسان است.

میزان کشندگی این بیماری تا ۹۰ ٪ نیز می رسد. این بیماری برای اولین بار در روستا های مرکز و غرب آفریقا، در نزدیکی جنگلهای انبوه مناطق گرمسیری رخ داده است . ابولا ، یک بیماری زئونوز بوده و از حیوانات به انسان سرایت می کند .


ابولا اولین بار در سال ۱۹۷۶ در Nzara ، سودان و Yambuku (جمهوری دموکراتیک کنگو) به صورت دومورد همه گیری همزمان دیده شد . بار دوم همه گیری در یک روستای واقع در نزدیکی رودخانه ابولا رخ داد. به همین علت بیماری به نام ابولا نام گذاری شد .[۱]

این بیماری برای اولین بار در روستا های مرکز و غرب آفریقا، در نزدیکی جنگلهای انبوه مناطق گرمسیری رخ داده است . ابولا ، یک بیماری زئونوز بوده و از حیوانات به انسان سرایت می کند .
ابولا اولین بار در سال ۱۹۷۶ در Nzara ، سودان و Yambuku (جمهوری دموکراتیک کنگو) به صورت دومورد همه گیری همزمان دیده شد . بار دوم همه گیری در یک روستای واقع در نزدیکی رودخانه ابولا رخ داد. به همین علت بیماری به نام ابولا نام گذاری شد .[۱]

کشور هایی که شیوع پیدا کرد؟

در سال ۲۰۱۴  بزرگترین طغیان تاریخ بیماری ایبولا مشاهده شده است.

این طغیان بزرگترین، پیچیده ترین و شدیدترین طغیانی است که تا کنون در مورد بیماری ایبولا تجربه شده است.

این طغیان در دسامبر سال ۲۰۱۳ در جنوب شرقی کشور گینه )در غرب آفریقا( در یکی از روستاهای دور افتاده در بیشه زارهای سرسبز و پرباران، باعث مرگ اعضای یک خانواده شد و به تدریج به سایر اعضای فامیل که در مراسم خاکسپاری شرکت کرده بودند سرایت نمود.

 بعد از دو ماه طغیان بیماری در آن کشور اعلام شد و بیماری به پایتخت گینه نیز رسید.

 برخلاف تصوری که ناشی از تجربه های طغیانهای پیشین بود و گمان می رفت طغیان در عرض۲ تا ۳ ماه و با گرم شدن هوا پایان خواهد یافت، طغیان پایان نپذیرفت و حتی با گسترش بیماری به کشورهای سیرالئون و لیبریا روند صعودی نیز پیدا کرد.

افزایش موارد و گسترش بیماری به نیجریه توسط یک پرواز بین المللی باعث شد در ۱۷ مرداد ۱۳۹۳ (۸  آگوست ۲۰۱۴ ) سازمان جهانی بهداشت اعلام وضعیت هشدار نمود و دستورالعملی برای مدیریت بیماری در کشورهای درگیر و تمام کشورهای درمعرض خطر )بویژه کشورهای دارای مرز زمینی مستقیم( صادر نمود و از تمامی کشورهای عضو درخواست نمود که میزان آمادگی خود را در برابر این بیماری ویروسی افزایش دهند.


هرچند بیشتر مبتلایان بیماری ایبولا در ۳  کشور گینه، لیبریا و سیرالئون بوده اند اما بیمار شدن پرسنل درمانی و امدادگران بین المللی برخی از کشورها و بازگشت آنها به کشورهایشان باعث شد که مواردی از انتقال درون بیمارستانی نیز در این کشورها (اسپانیا، آمریکا( گزارش شد.


تا آبان ماه ۱۳۹۳ ( ۳ ماه بعد از اعلام وضعیت هشدار PIECE  ) تعداد مبتلایان شناسایی شده به بیماری ابولا در سطح جهان به بیش از ۱۳۰۰۰ نفر رسید و تعداد متوفیان گزارش شده ۴۸۰۸ نفر ثبت گردید. (تعداد دقیق مبتلایان بدلیل عدم مراجعه بیماران به مراکز درمانی در کشورهای آفریقایی قابل محاسبه دقیق نیست اما تخمین زده می شد که بسیار بیشتر از تعداد گزارش شده باشد، تعداد متوفیان نیز بدلیل مشخص نبودن محل دفن اجساد یا سوزانده شدن برخی از آنها قابل محاسبه دقیق نمی باشد.)[۲]

آمار مبتلایان در سال ۲۰۱۴[۳]

ریخت شناسی ابولا


ویروس ایبولا یک ویروس رشته ای شکل و شبیه فیلامان می باشد و به همین دلیل فیلوویروس نامیده می شود. از انواع ویروس های RNA دار است ( RNA تک رشته ای غیر سگمنته دارد.) درازای این ویروس از ۱۰۰۰ نانومتر تا ۱۴۰۰۰ نانومتر متغیر می باشد اما قطر آن در تمام نقاط ۸۰ نانومتر است. در زیر میکروسکوپ به اشکال گوناگونی شبیه ۶ انگلیسی، حرف یو انگلیسی(U)، یا دایره دیده می شود.

تصویر ویروس ابولاتصویر ویروس ابولا

ویروس ابولا ( Ebolavirus  ) و ماربورگ ( Marburgvirus  ) و کوئه وا ویروس (Cuevavirus ) 3 عضو مهم خانواده فیلوویریده هستند که باعث بیماری تب خونریزی دهنده با مرگ و میر بالا در انسان می شوند.[۴]


Ebolavirus  شامل ۵ گونه ی متمایز است:

·۱- ebolavirus Bundibugyo  ( BDBV )

·۲- زئیر ebolavirus  (EBOV )

·۳-رستون ebolavirus (RESTV )

·۴-سودان ebilavirus  (SUDV )

·۵-Taiforest ebolavirus  (TAFV)

BDBV ، EBOV  و SUDV  عوامل اصلی ایجاد بیماری ابولا در آفریقا هستند در حالی که RESTV و TAFV تا کنون ایجاد همه گیری نکرده اند.
گونه ی RESTV ، در فیلیپین و جمهوری خلق چین، دیده شده است و قادر است انسان ها را آلوده کند، اما تا کنون هیچ مورد بیماری یا مرگ در انسان به علت این ویروس گزارش شده است.[۵]

راه های انتقال:


در انسان، راه انتقال فرد به فرد از راه تماس پوستی یا مخاطی اطرافیان با ترشحات یا بدن بیمار )یا فرد فوت شده(  می باشد. در انتهای بیماری که ترشحات بدن بیمار )خونی یا غیرخونی(  به بیرون ریخته می شوند )به عنوان مثال اسهال یا استفراغ(  احتمال انتقال بیماری به شدت افزایش می یابد.
طغیان های بیمارستانی نیز در اثر آلوده شدن سرسوزن و استفاده مجدد یا فرورفتن سوزن آلوده در پوست کارکنان بیمارستان، یا آلوده شدن سایر وسایل تشخیصی درمانی پزشکی به ترشحات بیمار ممکن است رخ دهند.

تماس با بدن یا ترشحات فرد فوت شده ناشی از ایبولا، و جابجایی اجساد در بیمارستان یا در زمان تدفین بیماران از جمله راه های دیگر انتقال بیماری می باشد.
اشیا آلوده نیز می توانند باعث انتقال بیماری شوند و از این رو برای ضدعفونی وسایل الوده باید برنامه منسجمی در بیمارستان ها وجود داشته و پرسنل مسئول انجام آن تحت آموزش های دقیق و تمرین مکرر قرار گرفته باشند.


تا زمانی که ویروس در خون یا سایر ترشحات بدن یک نفر وجود داشته باشند امکان انتقال بیماری وجود دارد. از جمله ترشحاتی که می توانند تا مدت ها آلوده بمانند و علی رغم بهبود بیمار کماکان باعث انتقال بیماری شوند مایع منی بیماران می باشد. انتقال جنسی بیماری تا ۷ هفته پس از بهبود بیماری نیز مشاهده شده است.[۶]
در یک مورد ویروس ابولا از مایع منی مردی پس از ۶۱ روز از شروع بیماری در آزمایشگاه جدا شد.[۷]
ابولا از طریق هوا، آب یا مواد غذایی منتقل نمی شود.[۸]

علائم و نشانه ها

مرحله نقاهت : بعد از بهبودی، مراحل نقاهت بیماری ایبولا ممکن است طول کشیده و با علائم درد مفاصل، التهاب راجعه کبد، التهاب بیضه، میلیت عرضی، یا یوئیت همراه باشد .[۹]

 از لحظه ورود ویروس به بدن تا هفته سوم درمان ابولا:

پزشکان از شناسایی پاشنه آشیل ویروس ابولا که می‌تواند هدفی برای متوقف‌سازی کامل فعالیت این ویروس مرگبار باشد، خبر دادند.

به گزارش سرویس سلامت خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، آزمایش‌های جدید پزشکان آمریکایی و هلندی نشان داد ویروس ابولا از قابلیت آلوده کردن موش‌ها برخوردار نیست مگر اینکه ابتدا به پروتئین میزبان به نام «نیمن – پیک سی وان» (NPC1) متصل شود.

«کرتیک چاندران» یکی از متخصصان این مطالعه از دانشگاه «یشیوا»ی آمریکا گفت: در این بررسی مشخص شد NPC1 پاشنه آشیل ویروس ابولاست. موش‌هایی که فاقد دو نسخه ژنی NPC1 هستند به طبع، عاری از پروتئین NPC1 خواهند بود و در نتیجه کاملا در برابر عفونت مقاوم می‌شوند.

در بررسی‌های پیشین آزمایشگاهی آمده است ویروس ابولا از طریق اتصال به NPC1 وارد سلول‌های میزبان می‌شود. متخصصان برای تایید این یافته‌ها در بدن موجودات زنده، سه نوع موش را در معرض ویروس ابولا قرار دادند که شامل موش‌های طبیعی، موش‌های فاقد NPC1 و موش‌های حامل یک NPC1 جهش یافته و طبیعی بودند.

در این بررسی مشخص شد در حالی